Het KNMI heeft een overzicht gepubliceerd van het weer in 2009. Ik houd enorm van dit soort stukjes. Niet omdat ze volgens mij een bewijs zijn van de klimaatverandering; omdat ik me door het jaar heen enorm druk kan maken om het weer, maar dat ik de druilerige zomer of het heerlijke voorjaar aan het eind van het jaar steevast weer vergeten ben.
Zo wordt er in onderstaand jaaroverzicht gewag gemaakt van tropisch aandoende regenbuien in de zomer. Ik kan me daar serieus niets meer van herinneren, terwijl het me op dat moment zeker enorm geïrriteerd zal hebben. Ik zie mezelf vloekend op de fiets zitten, volkomen overtuigd van een samenzwering van de goden tegen mij en mijn prachtige nieuwe schoenen. En een paar maanden later weet ik van niets meer. Ik ben altijd bereid mezelf belachelijk te vinden en dit soort relativerende gedachten dragen daar nadrukkelijk aan bij.
2009 was warm en zeer zonnig
Het afgelopen jaar was warm. In De Bilt bedraagt de gemiddelde temperatuur naar schatting 10,5 graden tegen 9,8 graden normaal. Bovendien was het zeer zonnig: 2009 hoort tot de zonnigste jaren sinds de metingen begonnen in 1901.
De zon scheen gemiddeld ruim 300 uur meer dan gewoonlijk. Verder viel er minder regen dan gewoonlijk.
Met de warmte heeft 2009 de trend voortgezet van de laatste jaren. Sinds 1997 waren alle dertien jaren te warm of veel te warm. Toch bood het jaar ook vorstperiodes. De winter beheerste niet alleen de afgelopen weken het weerbeeld maar ook het begin van het jaar.
De koude januarimaand bood voor het eerst sinds lange tijd weer eens een tiental dagen onvervalst winterweer met schaatsplezier. Boven de 10 cm dikke sneeuwlaag in Limburg zijn begin dit jaar zelfs temperaturen gemeten van meer dan 20 graden onder nul.
Ook in december kwam het tot zeer strenge vorst met een minimum van -18 graden in Deelen bij Arnhem. Hevige sneeuwval zorgde in de aanloop naar Kerst voor grote problemen. Op zondag 20 december gaf het KNMI een Weeralarm uit voor de zware sneeuwval. Op verschillende plaatsen bereikte de sneeuw een dikte van 10 tot 20 cm en lokaal is meer dan 30 cm gemeten. Een sneeuwdek van die dikte dat zich lang handhaaft, komt in ons land niet vaak voor.
Na een koude januari lag de temperatuur in 2009 merendeels boven normaal. Februari was alles behalve winters en vooral april was een bijzonder warme maand, een van de zachtste van de meetreeks. Dat had ook zijn weerslag op het voorjaar dat de op een na de zachtste was in ruim honderd jaar.
De zomer was eveneens warm en daarmee de negende warme zomer in successie. Fraai was het weer echter lang niet altijd. De zomer bood uiterst wisselvallig weer met veel — soms flinke — regen- en onweersbuien. Een hittegolf zat er niet in maar tropische temperaturen zijn soms wel gemeten. In Ell, waar het in het begin van het jaar zeer streng vroor, werd op 20 augustus 37 graden gemeten. In De Bilt kwam de temperatuur slechts op een dag boven de 30 graden. Warme dagen met meer dan 20 graden en zomerse dagen met meer dan 25 graden waren er wel veel meer dan normaal.
De herfst was zacht: de op drie na de zachtste sinds tenminste 1901. Vooral november was een uitzonderlijk zachte maand waarin de winter nog op afstand bleef.
